Ten artykuł dotyczy króla Czech i Polski. Zobacz też: innych Wacławów II.
Wacław II
—
Król Czech i Polski
—
Wacław II na portrecie Jana Matejki
Król Czech
Okres
od 1278 do 1305
Koronacja
1297
Poprzednik
Przemysł Ottokar II
Następca
Wacław III
Książę krakowski
Okres
od 1291 do 1305
Poprzednik
Przemysł II
Następca
Wacław III
Król Polski
Okres
od 1300 do 1305
Poprzednik
Przemysł II
Następca
Wacław III
Dane biograficzne
Dynastia
Przemyślidzi
Data i miejsce urodzenia
27 września 1271 Praga
Data i miejsce śmierci
21 czerwca 1305 w Pradze
Miejsce spoczynku
Zbrasław
Ojciec
Przemysł Ottokar II
Matka
Kunegunda halicka
Żona
Guta von Habsburg Ryksa Elżbieta
Dzieci
Przemysł Wacław III Anna Jan Jan Agnieszka Anna Elżbieta Guta Małgorzata Agnieszka Jan Volek Elżbieta?
Multimedia w Wikimedia Commons
Teksty w Wikiźródłach
Wacław II (cz. Václav, niem. Wenzel[1]; ur. 27 września 1271[2] w Pradze, zm. 21 czerwca 1305 tamże) – król Czech w latach 1278-1305 oraz król Polski w latach 1300-1305 z dynastii Przemyślidów. Wprowadził do obiegu grosz praski oraz ustanowił w Polsce urząd starosty[3].
Spis treści
1Tytuły
2Pochodzenie i młodość
2.1Śmierć ojca
2.2Rządy regencyjne margrabiego Ottona
2.3Regencja matki i Zawiszy z Falkensteinu
3Panowanie w Czechach i na ziemiach polskich
3.1Samodzielne rządy w Czechach i współpraca z Habsburgami
3.2Opanowanie Małopolski, zhołdowanie księstw śląskich i kujawskich
3.3Koronacja na króla czeskiego, opanowanie Wielkopolski i Pomorza
4Król Czech i Polski
4.1Koronacja na króla polskiego, apogeum potęgi
4.2Metody rządów w Polsce
4.3Przegrana wojna o tron węgierski dla syna
4.4Zachwianie rządów czeskich w Polsce
5Śmierć i następstwo
6Ocena panowania w Polsce
7Przypisy
Tytuły |
Syn i następca Przemysła Ottokara II, książę czeski w latach 1278–1297 (do 1285 regencja), król czeski od 1297, władca ziemi kłodzkiej od 1290, książę krakowski od 1291, sandomierski od 1292, brzesko-kujawski, sieradzko-łęczycki, wielkopolski i pomorski od 1299, król polski od 1300, władca zwierzchni nad księstwami: bytomskim (od 1289), opolskim, cieszyńskim (od 1291), raciborskim (od 1292), sieradzkim, łęczyckim i brzesko-kujawskim (w latach 1292–1299), inowrocławskim, dobrzyńskim (od 1299) oraz wrocławsko-legnickim i świdnicko-jaworskim (od 1301).
Pieczęć Wacława II
Pochodzenie i młodość |
Śmierć ojca |
Wacław II był synem poległego w 1278 r. w bitwie pod Suchymi Krutami króla czeskiego Przemysła Ottokara II z dynastii Przemyślidów i księżniczki halickiej (czernichowskiej) Kunegundy z dynastii Rurykowiczów.
W momencie śmierci ojca Wacław II, mając zaledwie siedem lat, znalazł się na łasce potężnego króla niemieckiego Rudolfa I Habsburga, który wspaniałomyślnie zadowolił się krainami zdobytymi wcześniej przez Przemysła Ottokara II: Austrią, Styrią, Karyntią i Krainą. Ziemie te już w niedługim czasie stały się podstawą potęgi dynastii Habsburgów.
Rządy regencyjne margrabiego Ottona |
Wobec małoletniości Wacława II rządy w zniszczonym wojną kraju (składającego się z dwóch krain: Czech i Moraw) miała objąć regencja mianowana przez najważniejszego suwerena tych ziem – króla Rudolfa. Kandydatów do objęcia tego intratnego stanowiska było kilku (m.in. książę wrocławski Henryk IV Prawy, który w zamian za rezygnację otrzymał bogatą ziemię kłodzką), ostatecznie jednak wybór władcy niemieckiego padł na margrabiego brandenburskiego Ottona Długiego z dynastii askańskiej.
Swoje rządy regencyjne Otton Brandenburski traktował jako najlepszy sposób na szybkie wzbogacenie się, w czym zresztą skutecznie pomagali mu czescy magnaci pragnący wykorzystać sytuację. Dodatkowo na polecenie margrabiego brandenburskiego młodziutkiego Wacława wywieziono do Berlina, a następnie do Szpandawy, gdzie w jawny sposób traktowano go jako zakładnika mającego zapewnić spokój w razie ewentualnego sprzeciwu Czechów oburzonych rabunkową polityką Brandenburczyków.
Kilkuletni pobyt Wacława w Brandenburgii dosyć poważnie odbił się na psychice młodziutkiego władcy. Z jednej strony Wacław wyniósł nieprzeciętną inteligencję, umiejętność lawirowania i zamiłowanie do poezji rycerskiej, z drugiej strony jednak – opiekun zapomniał zapoznać go z umiejętnością pisania i czytania. To zapewne w tym okresie życia w Wacławie ujawniły się takie cechy charakteru jak: krzywoprzysięstwo, zabobonność (bał się m.in. burzy i miauczenia kotów, także w dorosłym życiu), ambicja oraz skłonność do ascezy połączona jednocześnie z zamiłowaniem do rozpusty i zabawy.
Regencja matki i Zawiszy z Falkensteinu |
W 1283 r. Wacław II mógł powrócić do Pragi w związku z rezygnacją z regencji Ottona Brandenburskiego. Margrabia w zamian za to otrzymał wysokie odszkodowanie pieniężne. Ster rządów aż do swej śmierci w 1285 r. przejęła matka władcy – Kunegunda Halicka. Obok królowej realną władzę nad Czechami i Morawami zdobył jej kochanek (który w roku 1285 został jej legalnym małżonkiem) – Zawisza z Falkenštejnu (pochodzący z rodu Witkowiców). Stosunki intymne łączyły królową z Zawiszą prawdopodobnie jeszcze za życia Przemysła Ottokara II. W 1282 r. ze związku Zawiszy i Kunegundy urodził się syn.
Oficjalnie potężny magnat został wychowawcą Wacława, co dodatkowo wpłynęło na młodego władcę, który szczerze się do Zawiszy przywiązał. Umożliwiło to magnatowi obsadzenie ważniejszych urzędów w państwie swoimi zwolennikami.
Panowanie w Czechach i na ziemiach polskich |
Samodzielne rządy w Czechach i współpraca z Habsburgami |
Wacław II Czeski
Okres regencji zakończony został oficjalnie w 1285 r. wraz z przydzieleniem Wacławowi Czech i Moraw w lenno, przez króla niemieckiego Rudolfa Habsburga. Jednocześnie zgodnie ze wcześniejszymi umowami Wacław poślubił córkę Rudolfa – Gutę. Małżeństwo to w związku ze złym zdrowiem Wacława dawało Habsburgom nadzieje na rychłe przejęcie dziedzictwa po Przemyślidach.
Ślub odbył się w atmosferze skandalu, gdyż Rudolf nie zgodził się na to, aby w uroczystościach wziął udział Zawisza z Falkensteinu, czym uczynił mu poważny afront, a ponadto młodziutka panna młoda wróciła do domu, by nie zostawać – jak twierdzili Habsburgowie – na zdemoralizowanym dworze.
Wkrótce okazało się, że na dworze Wacława wpływy Zawiszy znaczą coraz mniej. Jeszcze w 1285 r. w związku ze śmiercią Kunegundy Czernihowskiej, głównym doradcą Przemyślidy został biskup praski Tobiasz, któremu udało się ostatecznie przeforsować układ z Habsburgami (zawarto go w marcu 1288 r. pod Znojmem z Albrechtem Habsburgiem). Wacław II ostatecznie wtedy zrezygnował z ojcowskich nabytków w Austrii, w zamian za co otrzymał obietnicę pomocy w ekspansji Czech na północ w kierunku podzielonej na dzielnice Polski.
Mimo utraty poparcia Wacława, Zawisza z Falkensteinu w dalszym ciągu starał się prowadzić antyhabsburską politykę, co w 1288 r. stało się przyczyną jego zdradzieckiego uwięzienia, a następnie dwa lata później zamordowania. W celu uspokojenia sumienia władca czeski zdecydował się na ufundowanie klasztoru cystersów w Zbrasławiu.
Opanowanie Małopolski, zhołdowanie księstw śląskich i kujawskich |
Pieczęć Wacława II jako dziedzica Korony Czeskiej
Po ugodzie z Habsburgami Wacław II szukał pretekstu do wmieszania się w sprawy polskie. Okazja nadarzyła się jeszcze w 1288 r. w związku z bezpotomną śmiercią księcia krakowskiego Leszka Czarnego, żonatego z ciotką Przemyślidy – Gryfiną.
Wprawdzie w ówczesnych czasach nikt nie słyszał o możliwości dziedziczenia posiadłości po ciotce, lecz za kandydaturą Wacława II przemawiało bogactwo i fakt rzeczywistej elekcyjności tronu w Krakowie. Tymczasem w Polsce wybuchła wojna międzydzielnicowa pomiędzy kandydatem krakowskich możnych i mieszczaństwa, księciem wrocławskim Henrykiem Prawym, a przyrodnim bratem Leszka – Władysławem Łokietkiem (początkowo głównym kandydatem opozycji przeciwko Prawemu był książę płocki Bolesław II, lecz dosyć prędko niespodziewanie zrezygnował), powołującym się na prawa spadkowe.
W 1289 r. część Małopolski z Krakowem udało się opanować ostatecznie Henrykowi IV. Nie zdołał on usunąć jednak Łokietka z całości dzielnicy, gdyż kujawski Piast zachował władzę nad Sandomierzem.
Krwawe zapasy Piastowiczów przyniosły także niespodziewany sukces Wacławowi, któremu 10 stycznia 1289 zdecydował się złożyć hołd lenny zagrożony przez Henryka Prawego – Kazimierz bytomski. Wkrótce do Kazimierza dołączyli jego trzej bracia: Bolko I opolski, Mieszko cieszyński (obaj w 1291 r.) i Przemysław raciborski (w 1292 r.). Hołdy te zostały złożone Wacławowi jako królowi Polski.
Do akcji zbrojnej w celu opanowania Małopolski doszło w styczniu 1291. Krok ten spowodował nagły zgon w czerwcu 1290 r. Henryka IV Prawego (który zgodnie z wolą zapisaną w testamencie zwrócił Wacławowi uzyskaną w 1278 r. ziemię kłodzką) i umożliwił księciu czeskiemu objęcie tronu krakowskiego, który na mocy testamentu spisanego przez księcia wrocławskiego należał się cieszącemu się małym poparciem wśród miejscowych możnych – Przemysłowi II.
Wtedy też z nieznanych przyczyn książę wielkopolski zrezygnował z pretensji do Małopolski na rzecz Wacława, który mając wreszcie solidną podstawę prawną – ruszył na czele armii do Krakowa. Opór władcy czeskiemu zdecydował się stawić rządzący w Sandomierzu Władysław Łokietek, jednak wobec olbrzymiej przewagi militarnej Przemyślidy musiał w sierpniu 1292 r. pod Sieradzem nie tylko zrezygnować z praw do Małopolski, ale wraz z bratem Kazimierzem II złożyć hołd lenny z ziem składających się z Sieradza, Łęczycy i Brześcia Kujawskiego. Władzę Wacława nad Małopolską, żeniąc się z siostrą Przemyślidy – Kunegundą, uznał również książę mazowiecki Bolesław II.
Pieczęć majestatyczna Wacława II z 1292
Mimo zdobycia Małopolski sytuacja w Polsce była daleka od stabilności. Rządy w Krakowie popierali wprawdzie miejscowi możni, zadowoleni z nadania przywileju w Litomyślu, lecz wiadomo było, że Władysław Łokietek łatwo nie zrezygnuje, wsparty poparciem udzielonym na zjeździe w Kaliszu przez arcybiskupa gnieźnieńskiego – Jakuba Świnkę i władcę Wielkopolski – Przemysła II.
W siłę rósł także książę wielkopolski, który poparty autorytetem arcybiskupa, odziedziczywszy w grudniu 1294 r. Pomorze Gdańskie, zdołał uzyskać zgodę papieża Bonifacego VIII na koronację królewską, pomimo podobnych zabiegów ze strony Wacława. Konfrontacja Przemysła II z Wacławem II wydawała się nie do uniknięcia, kiedy 8 lutego 1296 król polski został podstępnie zamordowany z inspiracji margrabiów brandenburskich. Śmierć najsilniejszego konkurenta, mimo przejęcia większości spadku po Przemyśle przez Władysława Łokietka, umożliwiła Wacławowi kontynuowanie ekspansji.
Koronacja na króla czeskiego, opanowanie Wielkopolski i Pomorza |
W 1297 r. za zgodą Rudolfa z Habsburga Wacław koronował się na króla czeskiego w Pradze, co jeszcze bardziej wzmocniło jego pozycję zarówno w Czechach, jak i w Polsce. Spowodowało to, iż dwa lata później na zjeździe w Kłęce Wacław II upomniał się od Władysława Łokietka o złożenie hołdu lennego z nabytków uzyskanych po śmierci Przemysła II i kiedy Piastowicz nie wywiązał się z zawartych tam obietnic, król mógł bez przeszkód usunąć krnąbrnego księcia z kraju. W ten sposób pod bezpośrednim panowaniem Wacława znalazła się cała Małopolska, Wielkopolska, Kujawy Brzeskie, Sieradz, Łęczyca oraz Pomorze Gdańskie. Dodatkowym sukcesem Wacława było rozciągnięcie zależności lennej nad kujawskimi krewnymi Łokietka – książętami inowrocławskimi i dobrzyńskimi.
Wacław II, grafika Aleksandra Lessera
Król Czech i Polski |
Koronacja na króla polskiego, apogeum potęgi |
We wrześniu 1300 r.[4] skutecznie prowadzona polityka umożliwiła koronację Wacława II na króla Polski (za zgodą władcy Niemiec i mimo sprzeciwu papieża Bonifacego VIII, który nigdy nie uznał Wacława za władcę Polski). Koronacji w katedrze gnieźnieńskiej dokonał dotychczasowy przeciwnik rządów czeskich w Polsce, arcybiskup gnieźnieński Jakub Świnka. Powodem tej nagłej zmiany była prawdopodobnie chęć doprowadzenia do zjednoczenia kraju. Po nagłym zgonie Przemysła II i nieudanych rządach Władysława Łokietka stało się jasne, że powstanie zjednoczonej Polski na skutek działań któregoś ze skłóconych wzajemnie Piastów jest raczej mało prawdopodobne.
Nie bez znaczenia było marzenie wielu, że dzięki wspólnej czesko-polskiej monarchii (nawet, jeżeli punkt ciężkości miałby być w Pradze) uda się zwalczyć coraz bardziej grożące niebezpieczeństwo wynarodowienia obu krajów w związku z coraz intensywniejszą kolonizacją niemiecką. Wprawdzie trudno było uznać Wacława za propagatora języka słowiańskiego, skoro sam posługiwał się prawdopodobnie językiem niemieckim i otaczał się głównie niemieckimi doradcami, lecz szansa na zmianę kursu była duża w związku z pojawiającymi się coraz wyraźniej tendencjami antyniemieckimi zarówno w Polsce, jak i w Czechach.
W celu znalezienia dodatkowych podstaw prawnych do korony polskiej, Wacław (w związku z wcześniejszą śmiercią Guty Habsburskiej) zaraz po koronacji zdecydował się na poślubienie jedynej córki Przemysła II – Elżbiety Ryksy. Właściwy ślub i dopełnienie małżeństwa, jako że Piastówna była jeszcze małoletnia, odbył się trzy lata później – 26 maja 1303.
W 1301 r. zmarł książę jaworski i świdnicki – Bolko I, pozostawiając trzech nieletnich synów. Rządy regencyjne nad Świdnicą i Jaworem (a także nad Wrocławiem i Legnicą, gdzie Bolko sprawował do 1301 r. opiekę nad synami brata Henryka V Brzuchatego) objął wtedy Wacław II. W ten sposób pod wpływami Wacława II znalazła się cała Polska, z wyjątkiem władztwa rządzonego przez Henryka III głogowskiego.
Metody rządów w Polsce |
Rządy w Polsce Wacław II oparł na wprowadzonym przez siebie urzędzie starosty, co w znacznym stopniu usprawniło administrację. W całym kraju, co zgodnie podkreślają nawet kronikarze niechętni Przemyślidom, doszło do znacznej poprawy bezpieczeństwa i wzrostu dochodów skarbu. Poprawa finansów umożliwiła wprowadzenie mocniejszej waluty – grosza praskiego. Udało się też z pomocą Włocha Gozzo z Orvieto wydać prawo górnicze.
Niechęć budziła tylko polityka personalna – opieranie rządów na niemieckich przybyszach (podobną zasadę stosował Wacław również w Czechach). Wśród miejscowych zaufaniem Wacława cieszyli się wyłącznie biskup krakowski Jan Muskata, biskup wrocławski Henryk z Wierzbna oraz książę opolski Bolko I.
Grosz praski Wacława II (awers)
Grosz praski Wacława II (rewers)
Przegrana wojna o tron węgierski dla syna |
W 1301 roku udało się również Przemyślidzie zdobyć po wymarłych Arpadach tron węgierski dla swojego jedynego syna Wacława III.
Był to szczyt potęgi Wacława II, gdyż wkrótce sukcesami w Polsce i na Węgrzech poczuli się zaniepokojeni sąsiedzi. Szczególnie paląca sytuacja była na Węgrzech, gdzie zarówno papież Bonifacy VIII, jak i król rzymski Albrecht popierali kandydaturę pochodzącego z Neapolu Karola Roberta.
Początkowo wydawało się, że Węgry stoją przed Przemyślidami otworem, gdyż na mocy uchwały sejmu w Budzie niemal jednogłośnie wybrano Wacława III na króla (jako Władysława V). Z powodzeniem też udało się dojść do porozumienia z możnymi węgierskimi na zjeździe w Brnie, a 27 sierpnia 1301 arcybiskup Kalocsy Jan uroczyście koronował Wacława III na węgierskiego króla w Białogrodzie Królewskim.
Problemy jednak zaczęły się, kiedy Wacław (jednocześnie z wypadkami na Węgrzech) zapragnął włączyć do Czech należącą do Niemiec Miśnię. Jednocześnie papież wysłał na Węgry swojego legata w osobie kardynała Mikołaja Boccassiniego, który skutecznie zaczął podkopywać świeże rządy Przemyślidów. Dodatkowym policzkiem było zakwestionowanie koronacji polskiej Wacława, jako dokonanej bez zgody papieża.
31 maja 1303 papież Bonifacy VIII ogłosił, że „Władysław V” sprawuje rządy na Węgrzech bezprawnie i zwolnił jego poddanych od wszelkich obowiązków lennych, polecając na króla Karola Roberta. Do koalicji antyczeskiej przyłączył się też król rzymski Albrecht Habsburg, książęta haliccy oraz powracający z wygnania Władysław Łokietek. Wprawdzie Wacław III próbował szachować koalicję kontaktami z królem francuskim Filipem IV Pięknym, lecz ten ostatecznie nie zdecydował się włączyć do wojny.
W 1304 r. Wacław II, nie chcąc stracić Węgier, musiał przedsięwziąć wyprawę zbrojną, która jednak wobec unikania przez przeciwnika bitwy nie mogła się zakończyć sukcesem. W końcu, zagrożony inwazją Albrechta na Czechy, Wacław zdecydował się wycofać do Pragi, zabierając ze sobą syna, węgierskie insygnia koronacyjne oraz grupę miejscowych magnatów, traktowanych jako zakładników. Posunięcie to ostatecznie załamało poparcie dla rządów Wacławów Czeskich na Węgrzech. Wprawdzie udało się odeprzeć wyprawę Niemców pod wodzą króla Albrechta Habsburga (niedaleko Kutnej Hory), lecz potęga Przemyślidów zaczęła chylić się ku upadkowi.
Zachwianie rządów czeskich w Polsce |
Również w Polsce pozycja Wacława II po 1303 r. najwyraźniej uległa zachwianiu. Już w 1304 r. Władysław Łokietek, korzystając z pomocy książąt halickich i magnatów węgierskich, opanował Wiślicę. Udało mu się przeciągnąć na swoją stronę także kujawskich bratanków po Siemomyśle – Leszka, Przemysła i Kazimierza III. Rządy czeskie w Polsce przestał popierać również Bolesław mazowiecki, który zdobył się nawet na odesłanie do Pragi swojej czeskiej małżonki Kunegundy.
Śmierć i następstwo |
Płyta nagrobna Wacława II w kościele św. Jakuba w Zbrasławiu
Wacław II Czeski zmarł 21 czerwca 1305 na gruźlicę po długiej chorobie. Śmierć króla w młodym wieku (miał 33 lata), w połączeniu z tragiczną śmiercią syna w niecały rok później, wzbudziła wśród współczesnych podejrzenie jej nienaturalności. Brak jednak na to dowodów. Został pochowany w Zbrasławiu koło Pragi.
Był żonaty dwukrotnie.
Z pierwszą żoną – Gutą von Habsburg – doczekał się dziesięciorga dzieci:
Przemysła (ur. 6 maja 1288, zm. 19 listopada 1288),
Wacława III (ur. 6 października 1289, zm. 4 sierpnia 1306),
Agnieszki (ur. 6 października 1289, zm. 1296) – wydanej za Ruprechta z Nassau,
Anny (ur. 15 października 1290, zm. 3 września 1313) – wydanej za księcia Henryka Karynckiego,
Elżbiety (ur. 20 stycznia 1292, zm. 28 września 1330) – wydanej za Jana Luksemburskiego,
Guty (ur. 4 marca 1293, zm. 3 sierpnia 1294)
Jana (ur. 26 lutego 1294, zm. 1 marca 1294)
Jana (ur. 21 marca 1295, zm. 6 grudnia 1296)
Małgorzaty (ur. 21 lutego 1296, zm. 8 kwietnia 1322) – wydanej za księcia legnicko-brzeskiego Bolesława III Rozrzutnego.
Guty (ur. 21 maja 1297, zm. 21 maja 1297 lub niedługo później),
Z drugiej żony – Piastówny Ryksy Elżbiety – doczekał się córki Agnieszki, wydanej później za księcia jaworskiego Henryka I.
Zdaniem kronikarza Ottokara Styryjskiego, Wacław II miał także niezwykle liczne potomstwo naturalne. Na podstawie znanych źródeł wiadomo jedynie, że król miał nieślubnego syna Jana Volka i być może także córkę Elżbietę.
Ocena panowania w Polsce |
Ziemie zjednoczone pod panowaniem Wacława II (Królestwo Czech i Polski) oraz Wacława III (Węgry) w roku 1301
Król Wacław II, Codex Manesse fol. 10r
Oceny panowania Wacława II w historiografii pozostają niejednoznaczne. Z jednej strony jego rządy w Polsce są traktowane jako przejaw obcej dominacji i przeciwstawiane rodzimym rządom Piastów[5]. Z drugiej – jego krótkie, bo zaledwie pięcioletnie (licząc od dnia koronacji), lecz dynamiczne panowanie przyczyniło się rozwinięcia tendencji zjednoczeniowych pod koniec okresu rozbicia dzielnicowego i dało fundament pod powstanie Zjednoczonego Królestwa Polskiego[6][7].
W okresie rządów w Polsce Wacław żonaty był z Piastówną Ryksą Elzbietą, córką zamordowanego króla Przemysła II. Dawało to widoki na powstanie silnej wspólnej przemyślidzko-piastowskiej dynastii i pokojowe zjednoczenie obu monarchii pod jednym berłem. Powstałe w ten sposób wspólne czesko-polskie państwo obejmowało Czechy, Morawy, Małopolskę, Wielkopolskę i Pomorze Gdańskie oraz miało realne widoki na Węgry (nad którymi Wacław II de facto panował przez swojego syna) oraz Śląsk i ziemie austriackie. Umocniłoby to również pozycję Polski na arenie międzynarodowej.
Krótkie panowanie Wacława umocniło władzę centralną i usprawniło funkcjonowanie administracji państwowej – poprzez wprowadzenie do Polski urzędu starosty – co również przyczyniło się do późniejszych sukcesów jego następców na tronie polskim. Wacław jako pierwszy porzucił tytulaturę dzielnicową nazywając się po prostu "królem Czech i Polski", podkreślając w ten sposób jedność wszystkich ziem polskich[8].
Jego rządy wzmocniły również Polskę gospodarczo dzięki reformie monetarnej i prawu górniczemu. Król Czech i Polski wprowadził w 1300 roku nową silną monetę opartą na srebrze z czeskich kopalni – grosz praski – który stał się wówczas również oficjalną walutą królewską Polski. Grosz czeski był przez dwa stulecia najpopularniejszą monetą średniowiecznej Europy i wyparł wcześniejsze słabsze waluty[9].
Zatem pozostałością po rządach Wacława II w Polsce jest funkcjonujący do dziś urząd starosty oraz polska waluta zdawkowa grosz (1/100 złotego).
Należy też pamiętać o pozytywnym wpływie kultury czeskiej na Polskę. Wacław II był mecenasem i miłośnikiem twórczości minnesingerów, czyli poetów lirycznych i śpiewaków. Sam układał wiersze miłosne, z których trzy zapisano w słynnym zbiorze poezji rycerskiej Codex Manesse. W kodeksie tym znajduje się również jego podobizna. Wacław zasiada na królewskim tronie i przedstawiony jest jako opiekun poetów.
Przypisy |
↑polska wersja imienia: Więcław
↑K. Charvátová, Václav II. Král český a polský, Praha 2007, s. 18.
↑Benedykt Zientara Wacław II w: Poczet królów i książąt polskich pod red. Andrzeja Garlickiego, Wyd. Czytelnik, 1978, str. 225
↑Benedykt Zientara Wacław II..., str. 218
↑Paweł Jasienica Polska Piastów, Wrocław 1960
↑Benedykt Zientara Wacław II..., str. 225
↑Benedykt Zientara Historia powszechna Średniowiecza, Wyd. Trio, Warszawa 1996, str. 438
↑Benedykt Zientara Wacław II..., str. 225
↑Janusz Kurpiewski Zarys historii pieniądza polskiego, Warszawa 1988, str. 21
p•d•e
Władcy Czech
Księstwo Czech (870-1198)
Przemyślidzi
Borzywoj I (870–889) • Spitygniew I (891–915) • Wratysław I (915–921) • Wacław I Święty (921–935) • Bolesław I Okrutny (935–972) • Bolesław II Pobożny (972–999) • Bolesław III Rudy (999–1002) • Władywoj (1002–1003) • Jaromir (1003) • Bolesław III Rudy (1003)
Piastowie
Bolesław IV Chrobry (1003–1004)
Przemyślidzi
Jaromir (1004–1012) • Oldrzych (1012–1033) • Jaromir (1033–1034) • Oldrzych (1034) • Brzetysław I (1034–1055) • Spitygniew II (1055–1061) • Wratysław II (1061-1085, król 1085–1092) • Konrad I Brneński (1092) • Brzetysław II (1092–1100) • Borzywoj II (1100–1107) • Świętopełk (1107–1109) • Władysław I (1109–1117) • Borzywoj II (1117–1120) • Władysław I (1120–1125) • Sobiesław I (1125–1140) • Władysław II (1140-1158, król 1158–1172) • Fryderyk (1172–1173) • Sobiesław II (1173–1178) • Fryderyk (1178–1189) • Konrad II Otto (1189–1191) • Wacław II (1191–1192) • Przemysł Ottokar I (1192–1193) • Henryk Brzetysław (1193–1197) • Władysław III Henryk (1197) • Przemysł Ottokar I (1197–1198)
Królestwo Czech (1198-1918)
Przemyślidzi
Przemysł Ottokar I (1198–1230) • Wacław I (1230–1253) • Przemysł Ottokar II (1253–1278) • Wacław II (1278–1305) • Wacław III (1305–1306)
Dyn. karyncka
Henryk Karyncki (1306)
Habsburgowie
Rudolf III Habsburg (1306–1307)
Dyn. karyncka
Henryk Karyncki (1307–1310)
Luksemburgowie
Jan Luksemburski (1310–1346) • Karol IV (I) (1346–1378) • Wacław IV Luksemburski (1378–1419) • Zygmunt (1419–1437)
Habsburgowie
Albrecht I (1438–1439) • Władysław I Pogrobowiec (1440–1457)
Inni
Jerzy z Podiebradów (1458–1471) • Maciej Korwin (1469–1490)
Jagiellonowie
Władysław II Jagiellończyk (1471–1516) • Ludwik I (1516–1526)
Habsburgowie
Ferdynand I (1526–1564) • Maksymilian I (1564–1576) • Rudolf II (1576–1611) • Maciej (II) (1611–1619) • Ferdynand II (1619)
Wittelsbachowie
Fryderyk (1619–1620)
Habsburgowie
Ferdynand II (1620–1637) • Ferdynand III (1637–1657) • Ferdynand IV (1646–1654) • Leopold I (1657–1705) • Józef I (1705–1711) • Karol II (1711–1740)
Wittelsbachowie
Karol III (1741–1743)
Habsburgowie
Maria Teresa (1740–1780)
Habsburgowie- Lotaryńscy
Józef II (1780–1790) • Leopold II (1790–1792) • Franciszek II (1792–1835) • Ferdynand V Dobrotliwy (1835–1848) • Franciszek Józef I (1848–1916) • Karol III (1916–1918)
p•d•e
Książęta sandomierscy
Piastowie
Henryk Sandomierski (1138 lub 1146–1166) • Bolesław IV Kędzierzawy (1166–1173) • Kazimierz II Sprawiedliwy (1173–1194) • Leszek Biały (1194–1227) • Konrad I mazowiecki (1194–1200) • Helena znojemska (regentka 1194–1200) • Bolesław V Wstydliwy (1227–1230) • Bolesław I mazowiecki (1230–1232) • Bolesław V Wstydliwy (1232–1279) • Leszek Czarny (1279–1288) • Bolesław II mazowiecki (1288–1289) • Konrad II czerski (1289) • Henryk IV Prawy (1289–1290) • Władysław Łokietek (1290–1292)
Przemyślidzi
Wacław II (1292–1304)
Piastowie
Władysław Łokietek (1304–1320)
p•d•e
Władcy Wielkopolski
Mieszko III Stary (1138–1177)
Księstwo poznańskie
Odon (1177–1194) • Mieszko III Stary (1182–1202) • Władysław III Laskonogi (1202–1216) • Władysław Odonic (1216–1217) • Władysław III Laskonogi (1217–1229) • Władysław Odonic (1229–1234) • Henryk I Brodaty (1234–1238) • Henryk II Pobożny (1238–1241) • Bolesław II Rogatka (1241) • Przemysł I (1241–1257) • Bolesław Pobożny (1257–1273) • Przemysł II (1273–1296) • Władysław I Łokietek (1296–1300) • Wacław II (1300–1305) • Henryk III głogowski (1305–1309) • Henryk IV, Konrad, Bolesław, Jan, Przemko (1309–1312) • Henryk IV, Jan, Przemko (1312–1314) • Władysław I Łokietek (1314–1320)
Księstwo gnieźnieńskie
Kazimierz II Sprawiedliwy (1177–1181) • Mieszko III Stary (1181–1202) • Władysław III Laskonogi (1202–1229) • Władysław Odonic (1229–1239) • Henryk II Pobożny (1239–1241) • Przemysł I i Bolesław Pobożny (1241–1247) • Przemysł I (1247–1249) • Bolesław Pobożny (1249–1250) • Przemysł I (1250–1253) • Bolesław Pobożny (1253–1279) • Przemysł II (1279–1296) • Władysław I Łokietek (1296–1300) • Wacław II (1300–1305) • Henryk III głogowski (1305–1309) • Henryk IV, Konrad, Bolesław, Jan, Przemko (1309–1312) • Konrad, Bolesław (1312–1313) • Bolesław (1313–1314) • Władysław I Łokietek (1314–1320)
Księstwo kaliskie
Kazimierz II Sprawiedliwy (1177–1181) • Mieszko III Stary (1181–1191) • Mieszko Młodszy (1191–1193) • Odon (1193–1194) • Mieszko III Stary (1194–1202) • Władysław III Laskonogi (1202–1206) • Henryk I Brodaty (1206–1207) • Władysław Odonic (1207–1217) • Władysław III Laskonogi (1217–1229) • Władysław Odonic (1229–1234) • Henryk I Brodaty (1234) • Mieszko II Otyły (1234–1239) • Władysław opolski (1234–1244) • Przemysł I (1244–1247) • Bolesław Pobożny (1244–1249) • Przemysł I (1249–1253) • Bolesław Pobożny (1253–1279) • Przemysł II (1279–1296) • Henryk IV Prawy (1281–1287) • Władysław I Łokietek (1296–1300) • Wacław II (1300–1305) • Henryk III głogowski (1305–1306) • Bolesław III Rozrzutny (1306–1307) • Henryk III głogowski (1307–1309) • Henryk IV, Konrad, Bolesław, Jan, Przemko (1309–1312) • Konrad, Bolesław (1312–1313) • Konrad (1313–1314) • Władysław I Łokietek (1314–1320)
p•d•e
Władcy Pomorza Gdańskiego
Książęta gdańscy
Siemomysł (ok. 1046) • Świętobor I (ok. 1060–1106) • Świętopełk I (1106 – ok. 1113)
Zależni od książąt Polski
Sobiesławice
Sobiesław I gdański (ok. 1113 – ok. 1178) • Sambor I gdański (ok. 1178–1205/1207) • Grzymisław (? – 1200/1207) • Mściwoj I gdański (ok. 1178–1213/1220) • Świętopełk II Wielki (1213/1220 1266) • Warcisław I świecki (1219/1220–1230) • Racibor białogardzki (1219/1220-ok. 1262) • Sambor II tczewski (1219/1220–1271) • Mściwoj II (ok. 1260–1294) • Warcisław II gdański (1266–1271)
Zjednoczone Pomorze gdańskie
Sobiesławice
Mściwoj II (1271–1294)
Piastowie
Przemysł II (1294/1296–1296) • Leszek inowrocławski (1296) • Władysław I Łokietek (1296–1299)
Przemyślidzi
Wacław II (1299–1305) • Wacław III (1305–1306)
Piastowie
Władysław I Łokietek (1306–1308/1309) • Przemysł inowrocławski (1306–1309) • Kazimierz III gniewkowski (1306–1309)
p•d•e
Władcy łęczyccy i sieradzcy
Władcy Łęczycy i Sieradza
Konrad I mazowiecki (1231–1247) • Kazimierz I kujawski (1247–1261/1267) • Siemowit I (1259–1260 w Sieradzu) • Leszek Czarny (1261/1267–1288) • Kazimierz II łęczycki (1288–1294 w Łęczycy) • Władysław Łokietek (1288/1294–1300 w Sieradzu) • Wacław II (1300–1305) • Wacław III (1305–1306) • Władysław I Łokietek (1306–1327)
Władcy łęczyccy
Bolesław dobrzyński (1327/1328–1328) • Władysław Garbaty (1327/1328–1352)
Władcy sieradzcy
Przemysł inowrocławski (1327–1339)
p•d•e
Władcy Kujaw
Władcy całych Kujaw
Bolesław (1194–1195) • Mieszko Stary (1195–1198) • Konrad I mazowiecki (1198–1233) i Leszek Biały (1199–1200) • Kazimierz I kujawski (1233–1267)
Księstwo brzeskie
Kazimierz II łęczycki (1267–1288) • Siemowit dobrzyński (1267–1288) • Władysław Łokietek (1267–1300) • Wacław (1300–1305) • Wacław (1305–1306) • Władysław Łokietek (1306–1332)
Księstwo inowrocławskie
Ziemomysł inowrocławski (1267–1271) • Bolesław Pobożny (1271–1273) • Leszek Czarny (1273–1278) • Ziemomysł inowrocławski (1278–1287) • Leszek inowrocławski (1287–1303 i 1312–1320/1324), Przemysł inowrocławski i Kazimierz III gniewkowski (1287–1314) • Przemysł inowrocławski (1320/1324–1327) • Władysław I Łokietek (1327–1332) • Kazimierz Wielki (1333–1370) • Kazimierz IV słupski (1370–1377) • Władysław Opolczyk (1378–1392)
Księstwo bydgosko-wyszogrodzkie
Przemysł inowrocławski (1314–1327)
Księstwo gniewkowskie
Kazimierz III gniewkowski (1314–1347/1350) • Władysław Biały (1347/1350–1363/1364) • Kazimierz IV słupski (1370–1377) • Władysław Opolczyk (1378–1392)
p•d•e
Władcy Śląska
Władysław II Wygnaniec (1138–1146) • Bolesław IV Kędzierzawy (1146–1163) • Bolesław I Wysoki i Mieszko I Plątonogi (1163–1172) • Mieszko I Plątonogi i Jarosław (1172–1173)
Dolny Śląsk
Bolesław I Wysoki (1172–1177) • Mieszko I Plątonogi i Jarosław (1177) • Bolesław I Wysoki (1177–1201) • Konrad (1177–ok. 1185) • Henryk I Brodaty (1201–1238) • Henryk II Pobożny (1238–1241) • Bolesław II Rogatka (1241–1248) • Henryk III Biały (1247–1248)
Ziemia lubuska
Henryk I Brodaty (1201–1206) • Władysław Laskonogi (1206–1209) • Konrad II (margrabia Łużyc) (1209–1210) • Henryk I Brodaty (1210–1218) • Władysław Laskonogi (1218–1225) • Ludwik (1225–1229) • arcybp. magdeburski (1229–1230) • Henryk I Brodaty (1230–1238) • Henryk II Pobożny (1238–1241) • Mieszko (1241–1242) • Bolesław II Rogatka (1242–1249) • do Brandenburgii i arcybp. magdeburskiego (1249)
Księstwo wrocławskie
Bolesław I Wysoki (1163–1201) • Mieszko I Plątonogi (1163–1173) • Konrad Laskonogi (1177–ok. 1185) • Henryk I Brodaty (1201–1238) • Henryk II Pobożny (1238–1241) • Anna Czeska (1241–1242) • Bolesław II Rogatka (1241–1248) • Mieszko (1241–1242) • Henryk III Biały (1248–1266) • Władysław (1248–1270) • Henryk IV Prawy (1266–1290) • Przemysł Ottokar II (1270–1273) • Henryk V Brzuchaty (1290–1296) • Bolesław III Rozrzutny (1296–1311) • Bolko I Surowy (1296–1301) • Henryk z Wierzbna (1301–1302) • Wacław II (1302–1305) • Henryk VI Dobry (1311–1335) • do korony czeskiej (od 1335)
Księstwo legnickie
zobacz księstwo legnickie
Książęta głogowscy
zobacz książęta głogowsko-żagańscy
Dzielnica opolsko- raciborska
Jarosław (1173–1201) • Mieszko I Plątonogi (1173–1211) • Bolesław I Wysoki (1201) • Henryk I Brodaty (1201–1202) • Kazimierz I (1211–1229/30) • Mieszko II Otyły (1229/30–1246) • regenci Henryk I Brodaty (1229/30–1238) • Henryk II Pobożny (1238–1239) • Władysław (1246–1280/1) • Kazimierz i Bolko I (1280/1–1284) • Przemysław i Mieszko cieszyński (1280/1–1290)
Książęta opolscy
zobacz książęta opolscy
Książęta bytomscy
zobacz książęta bytomscy
Książęta cieszyńscy
zobacz książęta cieszyńscy
Książęta raciborscy
zobacz książęta raciborscy
Książęta opawscy
zobacz książęta opawscy
p•d•e
Książęta wielkopolscy (1138 do 1309/1312)
Piastowie wielkopolscy
Mieszko III Stary • Odon Mieszkowic • Mieszko Młodszy • Władysław III Laskonogi • Władysław Odonic • Przemysł I • Bolesław Pobożny • Przemysł II
Piastowie śląscy
Henryk I Brodaty • Henryk II Pobożny • Bolesław II Rogatka
Piastowie kujawscy
Władysław I Łokietek
Przemyślidzi
Wacław II • Wacław III
Piastowie głogowsko-żagańscy
Henryk III głogowski • Henryk IV • Konrad I oleśnicki • Bolesław oleśnicki • Jan ścinawski • Przemko głogowski
p•d•e
Władcy Polski
Państwo polskie do 1138
Piastowie
Mieszko I (ok. 960–992) • Bolesław I Chrobry (992–1025; król od 1025) • Mieszko II Lambert (1025–1031) • Bezprym (1031–1032) • Mieszko II Lambert (1032–1034) • Otto (1032–1033) • Dytryk (1032–1033) • Kazimierz I Odnowiciel (1034–1058) • Bolesław II Szczodry (1058–1079; król od 1076) • Władysław I Herman (1079–1102) • Mieszko Bolesławowic (1086–1089) • Zbigniew (1102–1107) • Bolesław III Krzywousty (1102–1138, do 1107 tylko książę dzielnicowy)
Państwo polskie rozbicia dzielnicowego (1138–1320)
Piastowie książęta zwierzchni
Władysław II Wygnaniec (1138–1146) • Bolesław IV Kędzierzawy (1146–1173) • Mieszko III Stary (1173–1177) • Kazimierz II Sprawiedliwy (1177–1191) • Mieszko III Stary (1191) • Kazimierz II Sprawiedliwy (1191–1194) • Leszek Biały (1194–1198) • Mieszko III Stary (1198–1199) • Leszek Biały (1199) Mieszko III Stary (1199–1202) • Władysław III Laskonogi (1202–1202/1206) • Leszek Biały (1202/1206–1210) • Mieszko I Plątonogi (1210–1211) • Leszek Biały (1211–1225) • Henryk I Brodaty (1225) • Leszek Biały (1225–1227)
Piastowie książęta krakowscy
Władysław III Laskonogi (1228–1229) • Konrad I mazowiecki (1228–1229) • Henryk I Brodaty (1232–1238) • Henryk II Pobożny (1238–1241) • Bolesław Rogatka (1241) • Konrad I mazowiecki (1241–1243) • Bolesław V Wstydliwy (1243–1279) • Leszek Czarny (1279–1288) • Bolesław mazowiecki (1288) • Henryk Prawy (1288–1289) • Bolesław mazowiecki (1289) • Władysław I Łokietek (1289) • Henryk Prawy (1289–1290) • Przemysł II (1290–1291, król 1295–1296)
Przemyślidzi
Wacław II (książę krakowski 1291–1306, król od 1300) • Wacław III (1306)
Piastowie
Władysław I Łokietek (1306–1320)
Królestwo Polskie (1320–1563)
Piastowie
Władysław I Łokietek (1320–1333) • Kazimierz III Wielki (1333–1370)
Andegawenowie
Ludwik Węgierski (1370–1382) • Jadwiga Andegaweńska (1384–1399)
Jagiellonowie
Władysław II Jagiełło (1386–1434) • Władysław III Warneńczyk (1434–1444) • Kazimierz IV Jagiellończyk (1447–1492) • Jan I Olbracht (1492–1501) • Aleksander Jagiellończyk (1501–1506) • Zygmunt I Stary (1506–1548) • Zygmunt II August (1520/1548–1569)
Królestwo Polskie jako część Rzeczypospolitej Obojga Narodów (1569–1795)
Jagiellonowie
Zygmunt II August (1569–1572)
Królowie elekcyjni
Henryk Walezy (1573–1575) • Anna Jagiellonka (1575–1586/1596) • Stefan Batory (1576–1586) • Zygmunt III Waza (1587–1632) • Władysław IV Waza (1632–1648) • Jan II Kazimierz Waza (1648–1668) • Michał Korybut Wiśniowiecki (1669–1673) • Jan III Sobieski (1674–1696) • August II Mocny (1697–1704) • Stanisław Leszczyński (1704–1709) • August II Mocny (1709–1733) • Stanisław Leszczyński (1733–1736) • August III (1733–1763) • Stanisław August Poniatowski (1764–1795)
Zobacz też: Legendarni władcy Polski, Władcy ziem polskich w czasie zaborów Uwaga: Pogrubioną czcionką zaznaczeni są władcy będący królami Polski.
p•d•e
Władcy Śląska (księstwo legnickie)
Henryk III Biały (1248) • Bolesław II Rogatka (1248–1278) • Konrad I głogowski (1248–1251) • Henryk V Brzuchaty (1278–1290)
Książęta jaworscy
Henryk V Brzuchaty (1273–1278) • Henryk III głogowski (1290–1297) • Bernard, Henryk I (1301–1312) • Herman Brandenburski (1301–1305)
Lwówek Śląski
Bernard Zwinny (1278–1286) • Bolko I Surowy (1278–1301)
Jawor
Henryk I (1312–1346) • Bolko II Mały (1346–1368) • Agnieszka Habsburska (1368–1392) • Władysław Opolczyk (1370–1401) • do korony czeskiej (1392)
Świdnica
Bernard (1312–1326) • Bolko II Mały (1326–1368) • Henryk II (ok. 1334–1343/5) • Agnieszka Habsburska (1368–1392) • do korony czeskiej (1392)
Ziębice
Bernard (1312–1322) • Bolko II (1322–1341) • Mikołaj Mały (1341–1358) • Agnieszka z Lichtenburka (1358–ok. 1360) • Bolko III (1358–1410) • Henryk I (1358–1366/85) • Jan (1410–1428) • Henryk II (1410–1420) • Puta z Častolovic (1429–1435) • Eufemia (1435–1443) • Wilhelm Opawski (1443–1454) • Ernest Opawski (1454–1456) • Jerzy z Podiebradów (1456–1462) • Wiktoryn z Podiebradów, Henryk I Starszy i Boček z Kunštátu (1462–1498) • Albrecht Podiebradowicz i Karol I Podiebradowicz (1498–1511) • Karol I Podiebradowicz (1511–1536) • Joachim Podiebradowicz, Henryk II Podiebradowicz, Jerzy II Podiebradowicz, Jan Podiebradowicz (1536–1542) • Fryderyk II Legnicki (1542–1547) • Fryderyk III Legnicki (1547–1551) • Jan Podiebradowicz (1551–1552) • Izabela Jagiellonka (1552–1559) • Jan Podiebradowicz (1559–1565) • Karol Krzysztof (1565–1569) • własność korony czeskiej (1569–1654) • Johann Weikhard von Auersperg (1654–1677) • Franz Ferdinand von Auersperg (1677–1706) • Franz Karl von Auersperg, (1706–1713) • Heinrich Josef Johann von Auersperg (1713–1783) • Karl Josef von Auersperg (1783–1791) • sprzedaż księstwa królowi pruskiemu (1791) • powstanie wolnego mniejszego państwa stanowego ziębicko-ząbkowickiego, które zakupił od korony Ludwig Wilhelm von Schlabrendorf (1795)
Kłodzko
Henryk IV Prawy (1273–1290) • Henryk VI Dobry (1327–1335) • Bolko II Ziębicki (1336–1341) • Jodok z Moraw (1380–1411) • Jerzy z Podiebradów (1458–1459) • Henryk I Starszy z Podiebradów, Wiktoryn z Podiebradów (1459–1486) • Boczek z Podiebradów (1459–1496) • Henryk I Starszy z Podiebradów (1459–1498) • Albrecht Podiebradowicz, Jerzy Podiebradowicz, Karol I Podiebradowicz (1498–1501) • Ulryk von Hardeck (od 1501) • Johann von Hardeck (do 1534) • Jan z Pernštejnu (od 1537) • Ernest Bawarski (od 1549) • do Czech (od 1561/7)
Książęta legnicko- brzescy
Henryk V Brzuchaty (1290–1296) • Bolesław III Rozrzutny (1296–1311) • Bolko I Surowy (1296–1301) • Henryk z Wierzbna (1301–1302) • Wacław II z dynastii Przemyślidów (regent) (1302–1305)
Legnica
Władysław I (1311–1312) • Bolesław III Rozrzutny (1312–1342) • Wacław I i Ludwik I Odnowiciel (1342–1345) • Ludwik I Odnowiciel (1345–1346) • Wacław I i Ludwik I Odnowiciel (1346–1349) • Wacław I (1349–1364) • Ludwik I Odnowiciel (1364–1373) • Ruprecht I (1364–1409) • Wacław II (1373–1413) • Bolesław IV (1373–1394) • Henryk VIII (1373–1398) • Ludwik II (1413–1436) • Elżbieta Hohenzollern (1436–1449) • bunt patrycjatu, Legnica do korony czeskiej (1449–1454) • Fryderyk I (1454–1488) • Jadwiga legnicka (1454–1466) • Ludmiła z Podiebradów (1488–1498) • Jan II, Fryderyk II i Jerzy I (1488–1495) • Fryderyk II i Jerzy I (1495–1505) • Fryderyk II (1505–1547) • Fryderyk III (1547–1551) • Henryk XI (1551–1556) • Jerzy II (1551–1556) • Fryderyk III (1556–1559) • Henryk XI (1559–1571) • Henryk XI i Fryderyk IV (1571–1576) • Fryderyk IV (1576–1580) • Henryk XI (1580–1581) • Fryderyk IV (1581–1596) • Joachim Fryderyk (1596–1602) • Jerzy Rudolf i Jan Chrystian (1602–1612) • Anna Maria Anhalcka (1602–1605) • Karol II z Podiebradów (1605–1609) • Jerzy Rudolf (1612–1653) • okupacja wojsk cesarskich (1633–1648) • Jerzy III, Ludwik IV i Chrystian (1653–1654) • Ludwik IV (1654–1663) • Jerzy III i Chrystian (1663–1664) • Chrystian (1664–1672) • Jerzy IV Wilhelm (1672–1675) • Ludwika Anhalcka (1672–1675) • połączenie z domeną cesarską (1675)
Złotoryja
książęta legniccy (do 1345) • Wacław I (1345–1364) • książęta legniccy (1364–1436) • Elżbieta Hohenzollern (1436–1449) • Jan I (1449–1453) • Henryk X (1449–1452) • Fryderyk I (1453–1488) • Jadwiga legnicka (1453–1466) • książęta legniccy (1488–1562) • Jerzy II (1562–1586)
Lubin
Ludwik I Odnowiciel (1348–1398) • Henryk VII z Blizną (1398–1399) • Henryk IX i Ludwik II (1399–1400) • Henryk IX (1400–1419/20) • Rupert II (1420–1431) • Ludwik III (1431–1441) • Jan (1441–1453) • Henryk X (1441–1452) • Fryderyk I (1482–1488) • książęta legniccy (1488–1505) • Jerzy I (1505–1521) • Anna pomorska (1521–1550) • książęta legniccy (od 1550)
Chojnów
książęta legniccy (do 1290) • Henryk III głogowski (1290–1297) • Bolko I Surowy (1297–1301) • książęta legniccy (1301–1345) • Wacław I (1345–1359) • Ludwik I Odnowiciel (1359–1398) • książęta lubińscy (1398–1453) • Fryderyk I (1453–1488) • Jadwiga legnicka (1453–1466) • książęta legniccy (od 1488)
Brzeg
Bolesław III Rozrzutny (1311–1352) • Katarzyna Chorwacka (1352–1358) • Wacław I (1358) • Ludwik I Odnowiciel (1358–1398) • Bolko II Mały (1358–1368) • Henryk VII z Blizną (1398–1399) • Henryk IX i Ludwik II (1399–1400) • Ludwik II (1400–1436) • Henryk IX (1404–1405) • Elżbieta Hohenzollern (1436–1443) • Jan i Henryk X (1443–1450) • Mikołaj I (1450–1476) • Ludwik (1466–1476) • Jan II Dobry (1476–1481) • Fryderyk I (1481–1488) • Ludmiła Podiebrad (1488–1503) • Fryderyk II i Jerzy I (1503–1505) • Jerzy I (1488–1521) • Fryderyk II (1521–1547) • Jerzy II (1547–1586) • Barbara Brandenburska (1586–1595) • Joachim Fryderyk (1595–1602) • Jan Chrystian i Jerzy Rudolf (1602–1612) • Anna Maria Anhalcka (1602–1605) • Karol II z Podiebradów (1605–1609) • Jan Chrystian (1612–1639) • pod zarządem wojsk cesarskich (1633–1635) • Jerzy III, Ludwik IV i Chrystian (1639–1654) • Jerzy III (1654–1664) • Chrystian (1664–1672) • Jerzy IV Wilhelm (1672–1675) • Ludwika Anhalcka (1672–1675) • połączenie z domeną cesarską (1675)
Oława
książęta brzescy (do 1400) • Henryk IX (1400–1419/20) • Wacław (1420–1423) • Ludwik III (1420–1441) • Małgorzata opolska (1441–1454) • Fryderyk I (1454–1488) • Elżbieta Hohenzollern (1454–1466) • książęta brzescy (1488–1586) • Joachim Fryderyk i Jan Jerzy (1586–1592) • Anna Wirtemberska (1592–1594) • Joachim Fryderyk (1594–1602) • książęta brzescy (1602–1654) • Chrystian (1654–1672) • Ludwika Anhalcka (1672–1680) • do korony czeskiej (1680–1691) • Jakub Ludwik Sobieski (1691–1737)
Niemcza
Ludwik I Odnowiciel (1392–1395) • Henryk VII z Blizną (1395–1399) • do Oławy (od 1399)
Strzelin
książęta ziębiccy (do 1385) • Przemysław I Noszak (1385–1410) • Bolesław I (1410–1416) • Kazimierz I (1410–1427) • Ludwik II (1427–1436) • Fryderyk I (1436–1488) • jak Niemcza (1488–1547) • Jerzy II (1547–1586) • Joachim Fryderyk i Jan Jerzy (1586–1592) • Joachim Fryderyk (1592–1602) • jak Niemcza (od 1602)
Namysłów
Bolesław III Rozrzutny (1323–1338) • Wacław I (1338–1341) • Kazimierz III Wielki (1341–1348) • Bolesław III Rozrzutny (1348–1352) • Ludwik I Odnowiciel (1353–1398) • Henryk VII z Blizną (1398–1399)
Kluczbork, Wołczyn i Byczyna
do Namysłowa (do 1356) • Bolko II Mały (1356–1368) • Władysław Opolczyk (1368–1372) • Ludwik I Odnowiciel (1373–1396) • Henryk IX (1396–1400) • Ludwik II (1400–1413) • Henryk IX (1404–1405) • Konrad VII Biały (1413–1420) • Ludwik II (1420–1434) • Bernard Niemodliński (1434–1450) • Mikołaj I (1450–1476) • Ludwik (1466–1476) • Jan II Dobry i Mikołaj II (1476–1488) • Fryderyk I (1488) • Ludmiła z Podiebradów (1488–1503) • Fryderyk II i Jerzy I (1503–1505) • Jerzy I (1505–1506) • Jan II Dobry (1506–1532) • Ferdynand I Habsburg (1532–1536) • Fryderyk II (1536–1547) • Jerzy II (1547–1586) • Joachim Fryderyk i Jan Jerzy (1586–1592) • Joachim Fryderyk (1592–1602) • książęta brzescy (1602)
p•d•e
Władcy Moraw
Wielkie Morawy
Mojmirowice
Mojmir I (ok. 830–846) • Rościsław (846–870) • Sławomir (871) • Świętopełk I Wielki (871–894) • Mojmir II 894 – ok. 902/906) • Świętopełk II (894 – ok. 903/906) • Przedsław/Przyniosław (ok. 894/895–898)
Książęta Moraw
Przemyślidzi
Bolesław I Srogi (955–972) • Bolesław II Pobożny (972–999) • Bolesław III Rudy (999–1002) • Władywoj (1002–1003)
Piastowie
Bolesław I Chrobry (1003–1025) • Mieszko II Lambert (1025 – ok. 1030)
Przemyślidzi
Brzetysław I ok. 1029–1033) • Oldrzych (1033–1034) • Brzetysław I (1034–1049) • Spitygniew II (1049–1054)
Dzielnica Ołomuniecka
Wratysław (1054–1055) • Spitygniew II (1055–1057) • Wratysław (1057–1061) • Otto I Piękny (1061–1086) • Bolesław (1087–1091) • Świętopełk i Otto II Czarny (1091–1107) • Otto II Czarny (1107–1110) • Władysław I (1110–1113) • Otto II Czarny (1113–1126) • Wacław Henryk (1126–1130) • Sobiesław I (1130–1135) • Lupold (1135–1137) • Władysław (1137–1140) • Otto III Detleb (1140–1160) • Władysław II (1160–1162) • Fryderyk (1162–1173) • Oldrzych (1173–1177) • Wacław II (1174–1179) • Przemysł Ottokar I (1179–1182) • Konrad III Otto (1182–1189) • Włodzimierz i Brzetysław (1189 – przed 1200) • Brzetysław (przed 1200 – przed 1201)
Dzielnica Brneńska
Konrad I (1054–1055) • Spitygniew II (1055–1061) • Konrad I (1061–1092) • Oldrzych Brneński (1092–1099) • Borzywoj II (1099–1101) • Oldrzych Brneński (1101–1113) • Władysław I (1113–1115) • Sobiesław (1115–1123) • Otto II Czarny (1123–1125) • Wratysław Brneński (1125–1129) • Sobiesław (1129–1130) • Wratysław Brneński (1130–1156) • Konrad II Znojemski (1156–przed 1161) • Władysław II (przed 1161–1172) • Fryderyk (1172–1173, książę Czech) • Wacław II (1174–1179) • Konrad III Otto (1179–1189, od 1182 margrabia) • Spitygniew i Świętopełk (1189–1192) • Władysław Henryk (1192–1194) • Spitygniew i Świętopełk (1194–1198) • Świętopełk (1199–1200)
Dzielnica Znojemska
• Konrad I (1054–1055) • Spitygniew II (1055–1061) • Konrad I (1061–1092) • Luitpold (1092–1099) • Borzywoj II (1099–1101) • Luitpold (1101–1112) • Oldrzych Brneński (1112–1113) • Sobiesław I (1113–1123) • Konrad II Znojemski (1123–1128) • Sobiesław I (1128–1134) • Konrad II Znojemski (1134–1161) • Konrad III Oto (1161–1191, od 1182 margrabia) • Władysław Henryk (1192–1194) • Henryk Brzetysław (1194–1197)
Margrabiowie Moraw
Przemyślidzi
Konrad III Otto (1182–1189) • Władysław I Henryk (1192–1194, 1197–1122) • Władysław II (1224–1227) • Przemysł (1227–1239) • Władysław III (1246–1247) • Przemysł Ottokar II Wielki (1247–1278) • Wacław II (1278–1305) • Wacław III (1305–1306)
Dynastia Karyncka
Henryk Karyncki (1306)
Habsburgowie
Rudolf I (1306–1307)
Dynastia Karyncka
Henryk Karyncki (1307–1310)
Luksemburgowie
Jan (1310–1334) • Karol (1334–1349) • Jan Henryk (1349–1375) • Jodok (1375–1411) • Prokop (1375–1405) • Jan Sobiesław (1375–1380) • Wacław (1411–1419) • Zygmunt (1419–1423)
Habsburgowie
Albrecht II Habsburg (1423–1439) • Władysław Pogrobowiec (1440–1457)
Podiebradowie
Jerzy z Podiebradów (1458–1469)
Hunyady
Maciej Korwin (1469–1490)
Jagiellonowie
Władysław (1490–1516) • Ludwik (1516–1526)
Habsburgowie
Ferdynand I (1526–1564) • Maksymilian I (1564–1576) • Rudolf II (1576–1608) • Maciej (1608–1611/1619)
Ten artykuł dotyczy osiedla Prokocim. Zobacz też: Dzielnica XII Bieżanów-Prokocim. Prokocim – obszar Krakowa wchodzący w skład Dzielnicy XII Bieżanów-Prokocim. Do 1948 roku miejscowość była siedzibą gminy Prokocim. Obecnie nazwą Prokocim ( Stary Prokocim ) określa się przede wszystkim tereny i zabudowania istniejącej do 1941 r. wsi, a także osiedle głównie domów jednorodzinnych, budowane od 1974 r. W szerszym znaczeniu Prokocim to także, położone na wschód, osiedle bloków mieszkalnych Nowy Prokocim. Spis treści 1 Położenie geograficzne 2 Historia 3 Zabytki 4 Prokocim dziś 4.1 Znani mieszkańcy Prokocimia 4.2 Collegium Medicum Uniwersytetu Jagiellońskiego 5 Infrastruktura 5.1 Obiekty sakralne 5.2 Edukacja 5.3 Obiekty handlowe 6 Kolejowy Klub Sportowy Prokocim Kraków 7 Przypisy 8 Linki zewnętrzne Położenie geograficzne | Prokocim leży w południowo-wschodniej części Krakowa. Osiedla graniczące z Prokocimiem ...
Nota: Se procura o cantor brasileiro de rap e hip hop, veja Hungria (cantor). Magyarország Hungria Bandeira Brasão de armas Hino nacional: Himnusz ("Isten, áldd meg a magyart") Hino ("Deus, abençoe os húngaros") Gentílico: Húngaro Localização da Hungria (em vermelho) na União Europeia (em amarelo) Capital Budapeste 47º26'N 19º15'E Cidade mais populosa Budapeste Língua oficial Húngaro Governo República parlamentarista - Presidente János Áder - Primeiro-ministro Viktor Orbán - Presidente da Assembleia Nacional László Kövér Independência História - Formação do Reino da Hungria fevereiro de 1000 - Ocupada pelos Otomanos 29 de agosto de 1526 - do Império Austro-Húngaro 31 de outubro de 1918 Entrada na UE 1 de maio de 2004 Área - Total 93.030 km² (109.º) - Água (%) 0,74 População - Estimativa ...